Obiter Dictum

Notes on the adventure of life.

Archive for the ‘2 – Flemish articles’ Category

Mother Knows Best.

leave a comment »

Mothers on their Mums, motherhood and what they want to teach their own children.

(Published in De Morgen Wax & Flanders Today. Photos by Carmen De Vos

Photo by Carmen De Vos

Fatima Rafiy (40), Antwerp

Mother of Yassira (17), Ilyas (15), Yassin (12), Yasmina (11)

Which are the most important lessons your mother taught you?

My mother raised us according to the values of Islam. Although she wasn’t particularly authoritarian, she always made sure we knew which values were important. The biggest lesson my mother taught me was to respect everyone, regardless of his or her culture, religion, beliefs or the colour of their skin. She also taught me the importance of being true to myself and of being able to integrate in a western society without loosing my own values.

Today, my mom is my best friend. I can discuss anything with her and I know I can always turn to her for advice

How has motherhood changed your life?

Being a mother has brought an enormous sense of responsibility to my life, both toward my own children and to society as a whole. I have learned that everyone wants to live happily, regardless of who they are. I want to contribute to a society where people can live in freedom and I want others to give me the room and respect to be who I am.

What are the most important things you want to teach your children?

I want to pass on the lessons my parents taught me to my children: to have respect for everyone, to develop your own opinion and have the courage to express it, and to believe in yourself. I think those values are very important in helping you to build a happy, fulfilled life.

Photo by Carmen De Vos

Bieke Vanassche (31) and Sandy Van Robays (31), Gent

Mothers of Felix (11 months)

Which are the most important lessons your mother taught you?

[Bieke]: My mom was a teacher and she placed great importance on always being there for her children. She even came home to cook us warm meals over lunchtime. Being there for our children is now also important to me.
[Sandy]: My mom taught me to be independent. I was given a lot of freedom to explore the boundaries of what was acceptable and what not.

How has motherhood changed your life?

[Bieke]: Motherhood has changed my life fundamentally, both physically and mentally. Suddenly, everything takes second place to our son.

[Sandy]: Our routines have changed less dramatically than I thought they would after the arrival of Felix, but as Bieke says, what does change dramatically are one’s priorities in life.

What are the most important things you want to teach your children?

[Bieke]: Self-confidence and respect are very important values to both Sandy and I. To us it is important that our children will have respect for everything and everyone.

[Sandy]: …I also want them to be able to stand their ground, and to come up for what they believe in.

[Bieke]: Most importantly I hope that he may become who and what he wants to be, without having to conform to the pressure others may put on him to perform to their norms. We want him to be happy, that is what matters most.

Photo by Carmen De Vos

Francine Hardeman (57), Sint-Pieters-Leeuw

Mother of Elisabeth (32), Christina (27), Viktor (22) and grandmother of Anna (3 ½ years)

Which are the most important lessons your mother taught you?

My mother is a very generous person, everyone was always welcome at our house and nothing was ever too much trouble for her; helping others was something which clearly gave her great pleasure. It’s not surprising then, that she always told us to use our talents to help others and make a meaningful contribution to the world.

How has motherhood changed your life?

Motherhood makes your life so much richer, both in the pleasure it brings but also in the worry or pain one carries on behalf of your children. Helping a child grow from a helpless infant to a well-balanced, happy adult is not only an immense responsibility but also a great privilege. Not least, being a mother also drives home the fact that just as we educate our children, they educate and shape us as parents too.

What are the most important things you want to teach your children?

I want my children to stand strong and solid in the world and to live their lives to the full. I want them to remain true to who they are, regardless of what others may think. And I hope that they will become the best they can be and use their talents to make a positive contribution to society.

Photo by Carmen De Vos

Goedele Demecheleer (42), Galmaarden
Mother of Altaseb (15), Bertucan (14) and Ferre (10)

Which are the most important lessons your mother taught you?
We had a lot of freedom as children, both physically and mentally. We were allowed to choose what we wanted to study, our friends, our partners – my mother never tried to influence our choices. She was always there for us and even today she puts her own needs behind those of her children and her grandchildren. Sometimes I want to tell her that she should think about her own needs more often, relax and enjoy life.

How has motherhood changed your life?
I’m a real mother hen. I had to wait so long for my children that when they finally arrived, I gave up everything for them. Some people may find this strange, but I don’t understand people who put their own needs before those of their children. I also absolutely don’t mind the fact that children ‘restrict’ my life, in fact I find it normal. We did all our travelling before the kids arrived. Now, we concentrate on them.

What are the most important things you want to teach your children?
I want my children to think very carefully about having children; they shouldn’t have them just because everyone else does. I want them to make a very conscious choice. Apart from that I want my children to be open and respectful toward others. And I would love a whole spectrum of colours and nationalities amongst my sons and daughters in-law, so that I’ll have lots of different grandchildren. But most of all I wish them love. Lots of love. All the rest will follow from that.

Photo by Carmen De Vos

Kim Leysen (31), Meerhout

‘Plus’ Mother of Ruben (15), mother of Jef (5) and Abel (1,5 years)

Which are the most important lessons your mother taught you?

My mother is very orderly, punctual and quite reserved and I am the complete opposite. In some things I wish I was more like her (having a fixed cleaning day and always knowing where I left things would help) but in others I’m happy to be the opposite. My mom always told me that I should act normal, not be arrogant or conceited and never to look down on others. That’s an important lesson.

How has motherhood changed your life?

I don’t think motherhood has changed me as a person, but it has made me experience emotions that I didn’t know existed. I do worry a lot more now, and I sometimes even catch myself envisaging doom scenarios when, for instance, I can’t hear the kids anymore, which is so unlike me. My kids are also still young and I spend all my time with them right now, so at the moment I feel more ‘mother’ than ‘woman’.

What are the most important things you want to teach your children?

I want my kids to grow up to be open-minded adults with a sense of humour who don’t always take themselves too seriously. I believe being able to laugh at yourself is so important in life.

Photo by Carmen De Vos

Kelly Quaghebeur (29), Wevelgem

Mother of Iele (2 years and 3 months), Ditte and Mare (5 months)

Which are the most important lessons your mother taught you?

I had a strict upbringing and my mother had very clear rules, not like some parents today who want to be their children’s best friend. Rules were rules and they had to be obeyed. To have good manners, to be respectful and honest, that’s what she drummed into us.

How has motherhood changed your life?

Motherhood has changed my life completely, both in positive and negative ways. I never imagined just how much joy and fulfilment one could get from loving children and on the other hand it’s also extremely exhausting and I have absolutely no time for myself at the moment. I’m also surprised that I enjoy my children more as they become toddlers, which is interesting considering the fact that I am a midwife and work with babies all the time!

What are the most important things you want to teach your children?

Just like my mother I want my children to be well mannered and respectful. Apart from that I hope they will grow up to be calm, tranquil people who know how to enjoy life. And I hope they will be able to do that which they love doing and that they will be happy; the wish of every mother I guess.

Written by sabineclappaert

May 7, 2011 at 8:46 am

Interview met Christie Hefner, ex-CEO Playboy Enterprises.

leave a comment »

Voor me zit Christie Hefner, dochter van, fervente verdedigster van de vrije meningsuiting en de CEO die het langst aan het hoofd van een beursgenoteerd bedrijf heeft gestaan, zo verzekert ze me. Ze staat in schril contrast tot de opblaasbunny’s die haar vader verkiest. Een goed bewaarde tweeënvijftig – feilloos gekleed in een beige ton-sur-ton mantelpakje en pumps met een praktisch hakje. Geen valse borsten, geen merkbare tekens van plastische chirurgie, het haar netjes in een blonde golf gespoten. Haar vrouwelijkheid is zedig, beheerst. Het is moeilijk me haar voor te stellen als iemand die zich in haar driften verliest.

We ontmoeten elkaar in Antwerpen waar Hefner het forum van Flanders DC komt toespreken over creativiteit. De omstandigheden zijn verre van perfect. De hangar is tochtig, de lichten onvergeeflijk fel, het tafeltje waaraan we zitten in wankel karton. Hefner heeft net koffie gemorst – over de tafel, haar stoel en mogelijk op haar mantelpakje. Over een half uurtje moet ze het podium op. Met professionele efficiëntie veegt ze de tafel, dept haar kleedje en nodigt me uit om plaats te nemen. Nog een laatste maal veegt ze over haar kleedje. “Oh, stop nu toch met je erover op te winden,” beticht ze zichzelf, schijnbaar even vergeten dat ik er ben. Even snel is ze terug de beheerste businessvrouw die alles onder controle heeft. “Laten we beginnen, niet?” glimlacht ze me vastberaden toe.

Twintig jaar lang stond Christie Hefner aan het hoofd van Playboy Enterprises, het imperium dat door haar vader uit de grond werd gestampt toen ze slechts een jaar oud was. Terwijl haar vader trots volhield dat hij met Playboy nooit de hard-core porno markt zou betreden doet dochter het tijdens haar ambtstermijn wel: Club Jenna, en Spice TV zijn maar enkele acquisities uit de porno wereld, een stap die ze verdedigd als ‘business’.

Blijft de vraag: wie is de vrouw achter de bikkelharde CEO? Hoe verenigt ze vrouw en businesswoman? En hoe heeft Playboy haar eigen seksualiteit gevormd?

Is vrouwelijke seksualiteit voor u een product als een ander?
“Nee. In tegendeel, ik denk dat het heel gevaarlijk is – al is het enkel vanuit een zakelijk perspectief – om te denken in termen van product en niet in termen van de voordelen die mensen halen uit wat je te bieden hebt. Net zoals Disney ‘familievertier’ verkoopt, zo verkoopt Playboy een ‘sexy lifestyle’. “

Hefners antwoord op de eerste vraag typeert een hardnekkige vastberadenheid om met verbeten glimlach en rechte schouders keer op keer het positieve te benadrukken.

Dus verkoopt Playboy de ‘voordelen’ van vrouwelijke seksualiteit?
“Toch niet. Het gaat over de aantrekking tussen man en vrouw. De meerderheid van Playboy TV kijkers zijn koppels, de meeste mensen die naar een Playboy Club gaan, nemen een partner mee en het overgrote deel van onze merchandise wordt door vrouwen gekocht.”

U krijgt vaak kritiek van feministen, vooral omdat u Playboy tijdens uw ambtstermijn omvormt tot een geduchte concurrent in het hard-core segment door acquisities als en Club Jenna. Hoe staat u tegenover de stelling dat de samenleving als maar meer gepornificeerd wordt?
“Als men gelooft in de vrijheid van expressie dan moet je er ook vanuit gaan dat er een breed aanbod beschikbaar zal zijn waarvan bepaalde zaken me interesseren en andere niet. Zelf ben ik fervente verdediger van de vrijheid van meningsuiting. Het is geen toeval dat de meest repressieve samenlevingen ook diegene zijn waar de rechten van vrouwen of homoseksuelen het meest regressief zijn.
Hebben we het over seksueel expliciete inhoud dan geef ik toe dat het me niet stoort, alhoewel ik het zelf niet zal opzoeken. Geweldige beelden daarentegen storen me veel meer. Het concept dat seksueel expliciete beelden schadelijk zouden kunnen zijn lijkt me niet geloofwaardig. Er schuilt een veel moeilijkere discussie in het onderwerp geweld. Plus, ons sterkste x-rated volwassenenmerk – Club Jenna – werd opgericht door een vrouw, Jenna Jamison,” glimlacht ze trots.

De porno industrie is wel gekend om een gebrek aan bescherming van de werknemer. Ook vandaag worden er steeds vrouwen – vaak minder bevoorrechte vrouwen – met twijfelachtige beloften en akkoorden overhaalt om veel geld voor productiehuizen te verdienen.
“Men focust zich vaak op de seksindustrie als het gaat om arbeidsrecht, maar ik kan u verzekeren dat er ook veel serveersters zijn die worden misbruikt; en dat er veel zakenvrouwen zijn die gruwelverhalen kunnen vertellen over hun weg naar de top.”

Er is ook de vrouw Christie Hefner – dochter, vrouw, vriendin…
U groeit op in een ongewone familie voor het puriteinse Amerika van de jaren vijftig. Er zijn geruchten dat uw moeder een affaire heeft terwijl uw vader legerdienst doet, hij richt Playboy op voor u twee jaar oud bent; vervolgens scheiden uw ouders voor u zeven bent. Geen gemakkelijk begin…
“Weet je, eigenlijk had ik een normale opvoeding. Mijn moeder hertrouwde, mijn stiefvader was advocaat, ik ging naar een openbare school…”

Maar je was wel het meisje wiens vader Playboy publiceerde. Het blad met de sexy, blote meisjes.
“Ik kreeg Playboy inderdaad met de paplepel binnen. Mijn vader leefde die eerste jaren op kantoor en mijn moeder, een Engelse lerares die me haar liefde voor lezen meegaf, bracht alle soorten boeken en tijdschriften mee naar huis, waaronder ook Playboy.”

Wat deed dat met je, het zien van al die perfect gevormde, rondborstige vrouwen? Hoe beïnvloede het je eigen seksualiteit?
“Het had geen impact op me. Ik heb mezelf nooit met die modellen vergeleken. Ik dacht nooit “ben ik zo aantrekkelijk als zij?” of “zou ik er zo moeten uitzien?”. Ik groeide op met een zeer sterk besef van eigenwaarde, wat ik aan mijn moeder te danken heb.”

Voor je moeder was seksualiteit duidelijk bespreekbaar?
“Absoluut. Zij nam me mee om de pil te halen toen ik naar de universiteit ging, wat ik altijd interessant heb vonden, want ze kwam uit een katholiek gezin. Het is een fantastisch voorbeeld van hoe je nooit je ouders verantwoordelijk mag houden voor wie je bent en dat je zelf verantwoordelijkheid moet dragen voor je eigen wereldbeeld.”

En dan is er je vader…Voor elk meisje komt er een dag waarop ze beseft dat papa niet enkel papa is, maar ook man – een seksueel wezen met verlangens. Was het moeilijk voor je om op zo’n jonge ouderdom te beseffen dat papa ook man is?
“Weet je, ik heb die transitie nooit meegemaakt. Mijn vader was nooit een vader als de anderen. Voor mij was hij altijd meer als een favoriete oom – iemand waarvan je wist dat die je graag zag en er zou zijn als je hem nodig had – maar hij kende me niet echt…Hij kende mijn vrienden niet, hij wist niet welke studierichting ik graag deed op school. Hij kwam nooit naar voordrachten – behalve een keer in middelbare school.” (Denkt even na) “Nee, die transitie heb ik nooit meegemaakt,” glimlacht ze dapper.

Ten slotte:
U komt spreken op een congres over creativiteit. Is er een link tussen creativiteit en seksualiteit?
Als ik mijn intuïtie volg denk ik wel dat er een link is tussen de twee. Creativiteit komt voort uit een eerlijkheid, openheid en ook een zekere stoutmoedigheid. Deze kwaliteiten komen niet zo maar naar boven als je niet goed in je vel zit of als je dingen onderdrukt. Seksualiteit is een centraal aspect van elke individu. Ben je niet comfortabel met je seksualiteit zal het problemen geven. Ben je erdoor geobsedeerd, zal het evengoed voor problemen zorgen.

Written by sabineclappaert

November 2, 2010 at 2:01 pm

Vader vangt op: twee vaders vertellen over hun zorgend aandeel in hun gezin.

leave a comment »

(verschenen in De Morgen Wax, 4 September 2010)

JURGEN VAN SCHOORS (44), papa van Flore (13)

Foto's Jonas Lampens / Yorick Jansens

Jurgen Van Schoors is kok in een medisch pedagogisch instituut, zijn vrouw Sophie Peremans (40) leidt haar eigen marketingbureau, Fuel MarCom. In de twintig jaar dat ze samen zijn heeft hij altijd het grotere deel van het huishouden en de zorg voor Flore op zich genomen.

“Ik ben kok in een medisch pedagogisch instituut en ik werk vaste uren. Sophie daarentegen is altijd al zeer gedreven bezig geweest met haar carrière. Vorig jaar richtte ze haar eigen marketingbedrijfje Fuel MarCom op en sindsdien werkt ze de lange uren die daarbij komen kijken. Maar ook daarvoor, toen ze nog in dienstverband werkte als communicatiemanager was ze vaak laat thuis.” Hij glimlacht vertederd: “Ze is gewoon een adrenalinebeest.”
“Ik vind het fantastisch dat ze haar mannetje kan staan en zich zo vol overgave toespitst op wat ze graag doet. Weet je, jaren geleden, toen we net hadden beslist dat we een kindje wilden, koos ze bewust voor een 9 to 5 baan. Maar elke dag kwam ze een beetje meer met een Hush Puppy gezicht thuis. Ze heeft vaak geweend, was bedrukt omdat ze geen uitdaging vond in haar werk. Ze heeft echt geprobeerd een stap terug te zetten, maar ik kreeg zo’n ongelukkige vrouw thuis ’s avonds dat ik tegen haar heb gezegd: ‘Alsjeblieft schat, ga gewoon weer doen wat je graag doet!’
“Voor ons gezin werkt het op deze manier. Ik zorg voor het huishouden en voor de opvang van Flore en Sophie spitst zich toe op haar carrière. De boekhouding en de strijk, die doet Sophie nog. De rest doe ik. Ik ben zelfs vier vijfde gaan werken toen Flore naar school begon te gaan, zodat ik haar beter kon opvangen, haar kon helpen met haar huiswerk en zo ook meer tijd had voor het huishouden. Nu nog ben ik diegene die ’s morgens de ontbijttafel dekt, de boterhammen van Flore maakt en haar naar school voert. Ik werk op enkele minuten van thuis en tegen vijf uur, als Flore thuiskomt van school, ben ik meestal ook terug thuis, heb ik de boodschappen gedaan, controleer ik of ze haar huiswerk maakt en begin ik aan het avondeten. Tegen een uur of zeven komt Sophie meestal thuis. We proberen als gezin ’s avonds altijd samen te eten.”

Schoon leven.
Op de vraag hoe hun omgeving reageert op het feit dat hij het overgrote deel van het huishouden en de zorg voor Flore op zich neemt, antwoordt Jurgen ietwat weemoedig. “Niet goed. Vaak zie je in de mensen hun ogen dat ze het niet normaal vinden. Vroeger hadden we er meer last van. Maar nu trekken we er ons niets meer van aan. “Ooit zei iemand tegen Sophie: ‘Gij hebt ook wel een schoon leven: nooit iets moeten doen’. Alsof ze thuis niets deed en een carrière uitbouwen geen hard werk is! Mensen staan er blijkbaar niet bij stil dat dit een gezinsbeslissing is, die we met zijn tweeën hebben genomen.
“Bovendien is Sophie een fantastische moeder. Ze kan veel beter praten met Flore dan ik, ze is diplomatischer en ze kan beter luisteren. Dat zorgt ervoor dat ze een heel hechte band hebben en dat alleen al is voor mij goud waard.”
“Weet je, voor ons klopt het plaatje. Wij voelen en vullen elkaar perfect aan. Ik vind haar tomeloze energie en gedrevenheid fantastisch, en ik weet dat ik haar rustpunt ben als ze thuis komt. Tijdens het weekend doen we wat we allebei graag doen: rustig samen ontbijten, op restaurant gaan of af en toe een feestje geven. Ik kook, Sophie organiseert en Flore, net als haar mama een echt babbelkous, houdt zich bezig met de gasten. “Zonder dat we er veel woorden aan moeten vuil maken, voelen Sophie en ik elkaar perfect aan, en dat is echt fantastisch.”

ANDREW HEALEY (48), papa van Marianne (8), Natasja (8) en Ellen (6)

Foto's Jonas Lampens / Yorick Jansens

Nieuw-Zeelander Andrew Healey (48) is zelfstandig marketingconsulent. Zijn vrouw Lisbeth Jacobs (39) werkt als Corporate Technology Manager bij Bekaert. Ooit waren ze het typische drukbezette carrièrekoppel, maar toen Andrew ontslagen werd, zagen ze de kans schoon voor een grondige gezinsreorganisatie.
“Het is druk momenteel”, zucht Andrew. Lisbeth is het buitenland, ik renoveer het studentenappartementje dat we net hebben gekocht en net nu krijg ik ook nog een grote opdracht binnen van een klant. Sorry, het zal moeten wachten tot na 1 september”, heb ik gezegd.
Andrew is een vlijtige vader die zijn huishouden onder controle heeft. “Dat is niet altijd zo geweest”, glimlacht hij, “ooit waren we het klassieke voorbeeld van een gezin met twee werkende ouders. Allebei voltijdse banen met veel verantwoordelijkheid en zakenreizen. Het was constant jongleren. In de keuken hing een kalender waarop we allebei onze reizen aanduidden.
De afspraak was: wie het eerst zijn reizen op het bord schreef, had voorrang. De ander moest zich maar aanpassen. Als een van de kinderen ’s ochtends ziekjes aan tafel kwam, keken we elkaar angstig aan. ‘Ik heb een vergadering straks, en jij?’. Zoals bij veel gezinnen met werkende ouders zat er geen speling meer op onze gezinssituatie. “Beleven we hier eigenlijk nog wel plezier aan?” vroegen we onszelf soms af.

Geoliede machine
“En dan schenkt het leven je een geluk bij een ongeluk. In 2006 kreeg ik plots pijn in mijn borst. Te hoge cholesterol, met vernauwde slagaders als gevolg. Twee weken later lag ik in het ziekenhuis voor een drievoudige overbrugging. En toch probeerde ik toen nog met de chirurg te onderhandelen om mijn operatie in te plannen volgens een geplande reis voor het werk.”
“Enkele maanden later kwam de tweede mokerslag: de economische crisis liet zich voelen en plots was ik mijn baan kwijt. Dit was voor ons een cruciaal moment. We werden verplicht na te denken over hoe het verder moest. Opnieuw een job zoeken en in het gekende plaatje vervallen, of eerst rustig nadenken over hoe we onze toekomst als gezin verder wilden vormgeven.
Het duurde niet lang voor we tot de conclusie kwamen dat zelfstandig worden een oplossing kon bieden. Lisbeth zou zich op haar carrière toespitsen, ik zou van thuis uit werken en de zorg voor de kinderen op mij nemen.”
De wissel van het rollenpatroon is niet evident, zegt Andrew. “Het is niet gemakkelijk om buiten je traditionele rol te functioneren. Nog te vaak ga ik wat te dominant met de kinderen om. ‘Het is zo en niet anders!’. Terwijl Lisbeth veel sneller iets gedaan krijgt omdat ze rustig blijft. Het is een leerproces, ook voor mij.”
“Intussen loopt alles als een geoliede machine. ’s Morgens sta ik als eerste op, maak ik ontbijt en breng ik de kinderen naar school. Mijn werkdag duurt van negen tot vier. Intussen doe ik ook de was of boodschappen. ’s Middags eten de kinderen meestal thuis, dus dan kook ik voor hen. Lisbeth komt ’s avonds vaak pas tegen halfacht thuis, dus neem ik ook de avondroutine voor mijn rekening.”
“Voor ons is het overduidelijk: de kinderen zijn gelukkiger en wij minder gespannen. Twee jaar geleden dwong het leven ons tot reflectie. Vandaag dragen we de vruchten van onze keuzes.
Binnenkort verhuizen we zelfs naar Shanghai omwille van Lisbeths carrière. Ook daar zal ik thuis werken. Voor de kinderen is het een enorme opportuniteit: naar een internationale school gaan, Engels én Mandarijn leren. De beslissingen die we twee jaar geleden hebben genomen, laten ons nu toe om onze kinderen veel meer te bieden dan we ooit hadden kunnen vermoeden.”

Written by sabineclappaert

September 6, 2010 at 2:22 pm

Old is the new happy.

leave a comment »

(De Morgen Wax, 26 juni 2010)

Geluk is geen constante. Mocht u er nog aan twijfelen, recente onderzoeken aan de universiteit van Colombia en Princeton hebben het bewezen: geluk in het leven kent een U-vorm. Het is het hoogst als we jong en oud zijn en kent zijn diepste punt op middelbare leeftijd. Het gelukkigst is men rond het 18de levensjaar. Daarna gaat het, wat geluk betreft, alsmaar bergaf tot rond de vijftig, waarna men zich terug alsmaar gelukkiger begint te voelen. Op de kranige leeftijd van 85 voelen de meeste mensen zich zelfs beter in hun vel dan op hun 18de. Want wat blijkt? In tegenstelling tot wat men zou verwachten, concentreren oudere mensen zich niet op de toenemende dreiging van een chronische ziekte of de dood, maar nemen ze vaak een hedonistische houding aan: ze focussen zich vooral op de leuke dingen des levens, zoals familie, vrienden en een gevuld sociaal leven. Op die manier houden ze er de actieve, gepassioneerde levensstijl van een veel jongere generatie op na. De studie bewijst het: oudere mensen zijn veel beter in staat hun emoties te regelen. Ze hebben een hogere emotionele intelligentie, maken zich veel minder zorgen en ervaren veel minder stress of woede dan jongere generaties. Old is the new Happy.

Gelukkig oud worden is een attitude
Psychologen zijn het erover eens: een goede gezondheid is niet noodzakelijk de belangrijkste vereiste voor een gelukkige oude dag. Een optimistische instelling met “positieve verdedigingsmechanismen” als humor, anticipatie en sublimering zorgen ervoor dat we gelukkig oud worden, ongeacht of we gezond zijn of niet.
Stressdokter Luc Swinnen bekrachtigt het: “Gelukkig zijn is heel sterk gekoppeld aan deel uitmaken van een groep. Als kind zijn we deel van een gezin waarin we ons veilig en geliefd voelen. Daarna volgen de puberteit en de volwassenheid, inderdaad levensfases waarin we minder gelukkig zijn omdat waarden als macht, presteren en bewijzingsdrang de overhand krijgen. Het is pas als we wat ouder worden dat we terug onze vrienden en netwerken beginnen te verzorgen en we dus terug focussen op dat wat ons het gelukkigst maakt: deel uitmaken van een groep.
Als het gaat over geluk is het belangrijkste advies dat ik mensen kan geven: sta positief en vol engagement in het leven. Positieve emoties dragen bij tot een langere levensduur. Koester negatieve emoties dus niet te lang. Maak liever een lijstje met positieve emoties en kijk wat ze voor je hebben betekend in het leven. En ten slotte: ga niet mee in de ratrace. Laat dierbare personen niet verkommeren tijdens de drukke jaren. Blijf je netwerken verzorgen en blijf trouw aan jezelf en wie je bent… Zo zorg je ervoor dat je een gelukkige oudere dag tegemoet gaat. ”

Photo by Priscilla Bistoen

In grootmoeders stoel – een gesprek met Jeanne (90), Joske (85) en Annie (81) Brabants.

Drie pientere dames. Fijn, verzorgd en als kwetterende vogeltjes ontvangen ze me in het appartement van Jeanne, hartje Antwerpen. De zussen Brabants zijn drie grootheden uit de moderne Vlaamse cultuurgeschiedenis: samen richtten ze in 1969 het (nu Koninklijk) Ballet van Vlaanderen op. Dansen doen ze zelfs al veel langer, sinds 1941, toen dansen nog als tweederangskunst werd beschouwd.

Alle drie geloven ze ook vandaag nog resoluut in de onschatbare waarde van dans, hun met de paplepel ingegeven door vader, moeder en menige tantes en nonkels begeesterd door alle vormen van cultuur. “De twee grote liefdes thuis waren cultuur en politiek. Ons vader was gymnast en zijn regel was duidelijk: “Eerst uw diploma lichamelijke opvoeding behalen en daarna kunt ge al doen wat ge wilt”, legt Jeanne uit. Annie, de jongste van de drie, wacht respectvol tot haar oudste zus terug zwijgt en vult aan: “In de jaren veertig, toen wij met dans begonnen, werd dansen beschouwd als een oneerbaar beroep. Maar dansen is heel hard werken – fysiek en mentaal. Er is geen tijd voor uitgaan of losbandig leven. Weet je, de moderne maatschappij zou zich beter eens wat meer gaan gedragen als een danser: geconcentreerd, gedisciplineerd, met trots en respect voor eigenwaarde.” knikt ze resoluut.

Zeventig jaar later drijft diezelfde alomvattende passie voor dans nog steeds het bestaan van de zussen. Terwijl veel tijdsgenoten hun dagen luilekker slijten, zijn zij nog altijd begeesterd bezig met het zorgen voor hun ‘baby’ – het Ballet Van Vlaanderen. Want hoewel ze niet langer betrokken zijn bij het dagdagelijks leiden van de school, laat het hen niet los. Dagelijks zijn ze ermee bezig: van het maken van een afspraak met de Schepen van Cultuur tot het bijwonen van het dansexamen aan de school. “Je moet blijven vechten voor datgene waarin je gelooft, het maakt niet uit hoe oud je bent,” knikt Joske.

“Och, ’t is zo mooi, de school vandaag nog kunnen binnenwandelen en zoveel schoonheid zien,” zegt Jeanne. “Al die jonge grassprietjes die zo vol energie van de ene les naar de andere hollen. Het fantastische voor ons is: jonge mensen vergeten dat je oud bent. Ze verwachten dat ge nog elk moment uit uwen frak gaat schieten. Met jonge mensen werken houdt u wel jong, ja.”

Voor rustig ouder worden hebben de zussen duidelijk geen tijd. “Nee, stilzitten dat kan ik niet,” zeg Jeanne. Joske voegt geanimeerd toe: “Voor diegene die niets doen is het leven te lang en voor diegene die veel doen is er altijd te weinig tijd.”
En de zussen hebben duidelijk altijd veel te doen. Ze trouwden, zetten kinderen op de wereld, gaven les, choreografeerden en doorkruisten de wereld met 28 tournees op minder dan 14 jaar. Het tempo nam niet af met het ouder worden. Ze waren allemaal ver boven de veertig toen ze leerden auto rijden (Jeanne begon er zelfs pas aan op haar tweeënzestigste), en op haar vijfentachtigste doet Joske nog wekelijks een Pilatesles. “Mee zijn met je tijd, dat is belangrijk,” zegt Annie. Moderne technologie schrikt de zussen ook niet af: alle drie hebben ze een gsm en computer. Annie en Jeanne hebben zelfs elk een e-mailadres, dat ze me netjes dicteren en dagelijks checken, verzekeren ze me.

“’t leven is ene grote cadeau, mijn kind. Genieten van elk moment, dat moet ge doen,” aldus Jeanne. “Het geheim van gelukkig oud worden? Zoals mijn dokter altijd zegt: “Blijf zolang als ge kunt alle levensfuncties uitoefenen, en ik leg de nadruk op alle,” zegt ze terwijl ze me doordringend aankijkt. “Ge moet blijven leven – lichamelijk en geestelijk – daarin schuilt het geheim,” concludeert ze, met rechte rug en kin trots omhoog, zoals het een echte danseres betaamt.

Het belang van pretentieloze charme – Lieve Adriaensens (61)
Lieve Adriaensens is eenenzestig, maar als men haar naar haar ouderdom vraagt zit ze er soms tien jaar naast. Want ze vindt ouderdom zo’n abstract begrip. “Ik moet vaak eerst goed nadenken en tellen voor ik zelf terug weet hoe oud ik ben,” geeft ze een tikkeltje beschaamd toe. “Behalve als ik ’s morgens opsta, dan voel ik soms dat mijn lichaam niet meer zo jong is als ik zelf denk,” lacht ze.

Lieve kweekt bijzondere één- en tweejarige planten. Niet zozeer bijzonder omdat ze zeldzaam zijn, maar omdat wij ze vergeten zijn. Niet zo lang geleden stond ze in voor het ontwerpen en vullen van de terraspotten van de Koninklijke familie, en werd ze gevraagd om te helpen bij het bedenken van openbare ruimtes als de Kleine Zavel. Haar passie voor eigenzinnige, ongewone planten weet mensen duidelijk te bekoren.

“Vandaag vind je in kwekerijen zo vaak hetzelfde assortiment,” zucht ze. “Ik wil dat mensen opnieuw bekoord worden door de pretentieloze charme van ouderwetse bloemen uit de tuinen van onze grootouders, of potten vullen met ongewone plantjes uit alle hoeken van de wereld. We hoeven toch niet elke zomer weer allemaal geraniums te planten? En waarom zou een roos meer prestigieus zijn dan een klein madeliefje?”

Op een warme lentenamiddag neemt ze me mee door haar eindeloze tuin, tot we plots aan een verdoken terrasje naast een vijver komen. Met een glas fruitsap in de hand vlijt Lieve zich neer op een stoel in de zon. Trots kijkt ze naar de grasperken waarin madeliefjes en klavers wild mogen groeien, naar de nonchalant woekerende bloembedden en houten bakken vol nieuwe plantjes in fragiele kluitjes aarde.

“Er zijn dagen waarop ik naar buiten kom en denk ‘alles is zo perfect vandaag. Het valt allemaal op zijn plaats, zonder dat ik daar iets heb voor gedaan.’ Het moet zelfs geen goed weer zijn, de natuur zorgt er gewoon voor dat alles perfect is zoals het moet zijn.”

Lieve straalt een diepe rust uit. Op de vraag wat geluk op latere leeftijd voor haar betekent, antwoordt ze zonder aarzeling: “Tevredenheid. Ik ben content en ik denk vaak: ’t is goed zo.”
Lieve is geboren in Congo, moeder van drie volwassen kinderen waarvan er een in Nieuw Zeeland woont, en ook al bijna veertig jaar getrouwd. Ze heeft al heel wat gezien. “Nieuwsgierig blijven naar de wereld en naar mensen, dat is zo belangrijk in het leven,” zegt ze. “Ik ben altijd op zoek naar schoonheid in alles. Dat is eigenlijk wat ik doe, of ik me nu bezighoud met mijn plantjes of mijn zoon in Nieuw-Zeeland bezoek. Ontdekken. Bijleren. Verwonderd staan van het leven en beseffen dat je nog zo weinig weet.
Het fijnste aan ouder worden is dat ik nu veel meer mogelijkheden zie om aan mijn nieuwsgierigheid te voldoen. Ik ben niet langer gebonden door kinderen, de verplichtingen van een job of het nastreven van financiële zekerheid. Nu geef ik toe aan mijn nieuwsgierigheid en denk ik vaak: ‘Tiens, dat zou ik nog wel eens willen weten…”

We wandelen terug naar de auto. Onderweg toont Lieve me plantjes uit Californië, Zuid-Afrika maar ook gewoonweg uit België. “Weet je, het tofste aan ouder worden is dat je niets meer moet bewijzen. Ze moeten me maar aanvaarden zoals ik ben,” zegt ze terwijl ze een klaproos zachtjes tussen haar vingers neemt, haar nagels zwart van de aarde waarin ze een hele dag heeft gewoeld.

Een leven vol verwondering – Luk Darras (71)
In hartje Gent ligt de woning van Luc en Barbara Darras. Hij was tot voor kort actief in verschillende hoge functies aan de ambassades van India, Korea, Rwanda, de Verenigde Staten, Indonesië en Australië. Zij is een statige Zweedse met de spontane glimlach van een zestienjarige. Beiden zijn ze net zeventig geworden. Samen hebben ze de wereld gezien, samen brengen ze het ook stuk voor stuk terug tot leven in hun begijnwoning – een eclectische ode aan een leven dat voor drie kan tellen.

In de stijlvolle eetkamer, omringd door zwart-wit foto’s van planeten en sterren, een uitbarstende Indonesische vulkaan en een erotische tekst uit de zesde eeuw, stel ik Luk de vraag: wat zorgt ervoor dat een mens gelukkig is op zijn zeventigste? Hij glimlacht rustig, de plooitjes om zijn ogen maken zijn blik ondeugend jong. “Geboeid zijn door het leven,” antwoordt hij resoluut. “Verwondering voelen en open staan voor van alles en nog wat. Het leven bekijken door de ogen van een kind,” glimlacht hij stoutmoedig, “…en ik ben lang niet meer jong genoeg om te denken dat ik alles begrijp.”

De uitspraak typeert het gesprek: Luk is boeddhist. Zijn zoektocht is eeuwig, hij heeft over alles nagedacht en hij schrokt het leven op in gulzige happen. Hij is geboeid door wetenschap, astronomie, kunst, literatuur en cultuur. De woning puilt uit van verzamelingen kristallen, boeken, kunstwerken, antieke kaarten en astronomische meetinstrumenten van elke orde en grootte. Zijn kennis lijkt eindeloos en zijn nieuwsgierigheid nog groter. Extreme reizen – in lichaam en geest, dat is de rode draad. Twee weken stappen in de Kimberleys – een van de meest afgelegen delen van Noordwest-Australië en bakermat van de Aboriginals en hun “The Dreaming”-filosofie, op zijn 65ste. Of een staptocht door de woestijn in Libië, twee jaar geleden nog. En in oktober trekt Luk naar het Dolpogebied in Nepal, een van de meest afgelegen regio’s van een van ‘s werelds meest afgelegen landen, om er op 5000 meter hoogte te gaan trekken en mediteren. “Op zo’n reizen kom ik mijn ware zelf tegen. Dan keer ik terug tot de essentie. Want weet je: continue interne transformatie, dat is een absolute noodzaak om kwaliteiten in onszelf te ontwikkelen. Het gaat echt niet om hoeveel we hebben, maar om hoe weinig we nodig hebben,” glimlacht hij.

“De kunst van ouder worden ligt in elk moment zo lang mogelijk vast te houden. Je moet dankbaar zijn om het verleden, respect hebben voor de toekomst en vooral leven in het nu. Boeddhisme zegt het duidelijk: “Als ik eet, eet ik. Als ik slaap, slaap ik. Als ik wandel, wandel ik”.

Het verschil in geluk voor jong en oud ligt volgens Luk in een begrip van tijd. “Toen ik jong was, lag geluk altijd in de toekomst. Nu ik ouder ben, ligt het voor mij vooral in het nu,” zeg hij.

Meer dan een uur lang heeft Luk onafgebroken verteld. Tot plots de deur geruisloos opent en Barbara de kamer binnenkomt met koffie en een schaal Zweedse koekjes. Nadat ze de deur zachtjes achter zich heeft dichtgetrokken concludeert Luk: “En liefde. Het mededogen en de naastenliefde om jezelf te mogen zijn. Die vrijheid zorgt voor een gelukkig leven.” Dan leunt hij voorover, ogen fonkelend: “Het is echt zoals het spreekwoord zegt, weet je: Le savoir, le faire, le savoir-faire et le faire savoir.”

“Op mijn vijftiende legde ik me toe op de studie,
op mijn dertigste was mijn opinie gemaakt,
op mijn veertigste overwon ik mijn onzekerheid,
op mijn vijftigste heb ik de wil van de hemel ontdekt.
op mijn zestigste kon geen enkele mening me nog schelen,
Op mijn zeventigste kan ik alle sprongen van mijn hart volgen zonder het rechte pad te verliezen.”

– Confucius – (geciteerd door Luk Darras)

Written by sabineclappaert

June 28, 2010 at 6:20 pm

Opgezet spel.

leave a comment »

(Verschenen in Goedele magazine)

Dode dieren zijn eng en vies. Tot Cathy en Dirk ermee aan de slag gaan en ze gewoon weer op hun poten zetten. “Vossen en okapi’s zijn gemakkelijk, maar hond Fifi moet opnieuw als Fifi kijken.” De taxidermist als artiest.

Cathy Vertongen zet huisdieren op.

Ze is de enige vrouwelijke taxidermist in Vlaanderen en ook een van de weinige die zich nog waagt aan het opzetten van huisdieren. De fijne, verzorgde vrouw met de fladderende handjes als duifjes lijkt met haar witte jas wel een wetenschapper. Of een chirurg. En eigenlijk is ze dat ook allebei een beetje.

“Ik heb altijd heel graag dieren gezien, al van kindsbeen af stond ik ervoor in de bres. Ik was het kind dat van deur tot deur ging met een lijst om handtekeningen te verzamelen tegen het afslachten van zeehondjes of het mishandelen van honden. Mijn passie voor taxidermie is geboren uit een liefde voor dieren én een liefde voor kunst. Als je geen liefde hebt voor dieren, of er disrespectvol mee omgaat terwijl ze nog leven, kan je volgens mij ook geen mooi opgezet dier afleveren. Want als je iets lelijks ziet in een hond, of als je niet van dieren houdt, hoe kan je er dan iets moois van maken? Ook na hun dood behandel ik dieren met respect.

Mijn carrière als taxidermist begon pas rond mijn dertigste toen ik op een dag een reportage zag over taxidermie. Ik had toen, zoals veel mensen, een vrij vertekend beeld van taxidermie. Ik dacht dat het een vuil en griezelig beroep was waar het veelal zou neerkomen op een vel opproppen met stro. De reportage veegde al mijn vooroordelen van tafel, tot ik besefte dat het de combinatie van dieren en kunst was die me enorm boeide.

Op mijn dertigste heb ik een clean break gemaakt met mijn job in een advocatenkantoor en ben ik aan het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen een stage gaan volgen. Er bestaan in België geen formele opleidingen tot taxidermist en ik heb het beroep dus op informele wijze geleerd tijdens mijn 3-jaar durende stage aan het instituut, waar ik een taxidermist assisteerde en zo al doende de kneepjes van het vak heb geleerd.

Het eerste dier dan ik leerde opzetten was een meeuw. Oefenen deed ik vooral op volièrevogels, zoals papegaaien en grote parkieten, omdat ik via een bevriende vogelhandelaar makkelijk aan dode papegaaien kon geraken. “Oefening baart kunst”, zegt het spreekwoord, en dat is niet anders in taxidermie. Voor je één mooie papegaai hebt opgezet moet je er eerst wel honderd maken.

Vandaag zet ik zowel wilde dieren als huisdieren op. Een wild dier opzetten blijft gemakkelijker dan een huisdier. Een vos of Okapi bestemd voor een museum heeft geen persoonlijk gezicht. Het moet anatomisch correct zijn, punt. Een hond is ‘Fifi’ en dat moet terug ‘Fifi’ worden. Omdat er z’n grote emotionele verwachtingen gekoppeld zijn aan het opzetten van een huisdier ben ik ook een van de weinige die zich nog waagt aan deze branche van het beroep. Persoonlijk vindt ik een kat opzetten moeilijker dan een hond. De kop van een kat is anatomisch complexer dan die van een hond. Katten hebben ook split pupillen en een heel specifiek blik. Krijg je die niet goed gericht, dan gaat de kat al gauw scheel kijken.

Weinig mensen beseffen dat een dierenarts een vuiler beroep heeft dan een taxidermist. Ik vil dieren en gebruik enkel de huid, dus snijd ik daarvoor heel oppervlakkig en nooit doorheen het buikvlies. Ik kom dus nooit aan of in de organen, wat een minimum aan geur en bloed met zich meebrengt, terwijl dierenartsen net wél in de organen dienen te zijn.

Alle dieren – van vogels tot honden, everzwijnen en herten vil ik zelf, vooral omdat ik de anatomie wil zien. Het moeilijkste blijft het villen van het hoofd: men moet voorzichtig de oren, oogleden, neus en lippen lossnijden om daarna een mal van het hoofd de kunnen maken. Vervolgens gaat de huid naar een professionele looier, die het nat looit zodat het bruikbaar wordt. Ondertussen reconstrueer ik het lichaam: het skelet uit ijzer en de lichaamsmassa met polyurethaan. Dat vormt de basis waarop ik later met klei en apoxie de spiermassa op het lichaam en de gelaatstrekken op de kop
boetseer en het vel tenslotte zal overtrekken. Daarna gaat het dier in droogtijd en eens droog werken we het af. De lippen, neus, binnenkant van de oren en de kussentjes worden bijgekleurd omdat die na de dood hun kleur verliezen.

Voor mij blijft elk dier opnieuw een uitdaging. Mijn geluk haal ik uit de voldoening die ik ervaar als ik een mooi dier heb gemaakt. Als ik een kat die door zware chemotherapie is afgetakeld, of een hond die onder een auto is gelopen terug goed krijg – als ik van een hoopje ellende terug een mooi dier heb gemaakt, daar put ik veel energie uit.

Maar mensen hebben wel nog vaak erg negatieve reacties op mijn beroep. Men associeert taxidermie nog vaak met een vies oud ventje die in een donkere stal dieren dood mept om ze op te zetten. Ook verwacht men meestal een man als taxidermist, en als mensen mij bellen vragen ze vaak om met de taxidermist te spreken. Als ik dan zeg dat ik dat ben, volgt meestal de vraag of ik dat dan even goed kan als een man, waarop ik antwoord ‘Nee, ik kan het beter’.

Door mijn job kan ik nu wel beter over weg met de dood. Er is voor mij niets mooier dan in het midden van de nacht te werken, met de stilte van de dood rond mij. Dat is heel rustgevend. Veel mensen koesteren hun dier terwijl het nog leeft, maar zodra het dood is kunnen ze het niet meer aanraken. Dat is dan mijn job: een leeg omhulseltje nemen en er terug een mooi dier van maken.”

Dirk Claesen is wereldkampioen taxidermie.
In 2008 wint Dirk Claesen het wereldkampioenschap taxidermie met zijn reconstructie van een neushoorn die hij Anton heeft gedoopt.

“Mensen hebben een vertekend beeld van mijn job. Ze zien enkel de opgezette olifant, de replica van een potvis die we destijds op St-Annastrand hebben achtergelaten of de neushoorn waarmee ik het wereldkampioenschap taxidermie won, terwijl dat gewoon de meest zichtbare hoogtepunten van het jaar zijn. Tegenover de glamour & glitter van olifanten en neushoorns staan honderden platvissen, kikkers en salamanders. Ik wordt altijd aangesproken over olifanten of neushoorns. ‘Zeg, hoe maakt ge zo’n olifant’ vraagt men me meestal, en verwacht dan dat ik het in drie nette stappen kan uitleggen. Niemand spreek me ooit aan over een kikker of een uitgestorven vogel.

Er bestaan nog zo veel misverstanden rond taxidermie. Weinig mensen begrijpen dat er een verschil bestaat tussen een dier opzetten, reproduceren en reconstrueren. Zet je een dier op, dan trek je de echte huid van een dier over een reconstructie van het lichaam. Bij een reproductie wordt er een afgietsel van een bestaand dier gemaakt – hiervoor gebruiken we een opgezet of een dood dier waarvan we dan een mal maken. Bij een reconstructie gaan we een dier of mens dat reeds uitgestorven is – een dinosaurus of mens als de neanderthaler namaken op basis van schedels en de afmetingen van beenderen of skeletten.

Zelf ben ik dus geen traditionele taxidermist – ik zet geen huisdieren of jachttrofeeën op. Ik werk vooral in opdracht van musea en kunst historische instellingen en zet nog amper dieren op, tenzij af en toe een neushoorn of een nijlpaard die ik gebruik als prototype voor het maken van een mal die ik dan weer gebruik voor het maken van reproducties. Straffer nog: Anton, de neushoorn waarmee ik in 2008 het wereldkampioenschap taxidermie in Salzburg won, is helemaal geen echte neushoorn. Het is een afgietsel van een opgezette neushoorn die ik zelf heb gecreëerd door de kop van een neushoorn op het lijf van een andere neushoorn te sculpteren en zo te streven naar een anatomisch correct dier te creëren.

Het klinkt misschien een beetje oneerbiedig – twee dieren beeldhouwen om er een nieuw uit te maken, maar dat is het zeker niet. Integendeel, op het wereldkampioenschap ligt de lat zeer hoog: 240 deelnemers van over gans de wereld stellen hun beste werken voor aan een vakjury van acht top taxidermisten uit de Verenigde Staten en Europa. In de ‘masters’ categorie mogen nog slechts een select groepje deelnemen. Daar gaat het niet meer om Fifi de Golden Retriever terug mooi te maken, maar om het produceren van een anatomisch perfect dier. De jury is onverbiddelijk: ze kijken met een zaklamp in de oren van het dier en kruipen er zelfs onder: alle details worden met een vergrootglas afgespeurd voor de kleinste foutjes. Is de binnenkant van de oorschelp de juiste kleur en staan er wel haartjes op? Hoe ziet de tong eruit en zijn de poten de juiste lengte? Zelfs als er maar één wimpertje iets te ver uitsteekt, ben je punten kwijt.

Ik ben heel trots op Anton, die de gasten hier in mijn atelier spottend zo hebben gedoopt naar het liedje “Anton Aus Tirol”, omdat ik ermee naar Salzburg moest. Ik heb hem speciaal voor de wereldkampioenschap gemaakt. Zes weken hebben we er met twee man aan gewerkt. Rijk ben ik er niet uit geworden: in de masters categorie is er geen prijsgeld, enkel een certificaat, een medaille en de eer van aan de top van je beroep te staan.

Vandaag staat Anton in mijn atelier in Hasselt. Ik ben er ondertussen ook wel een beetje gehecht aan geworden, al had ik dat nooit gedacht toen ik er twee jaar geleden op een aanhangwagen en met een zeiltje erover naar Salzburg reed. Ik kon Anton al menig maal hebben verkocht, en toch heb ik het niet gedaan. Anton blijft hier. Maar voor elke museum die een neushoorn wil en het geld niet heeft om voor een opgezet exemplaar te betalen bieden wij reproducties als Anton aan. Er is niets echt aan Anton, en toch is die anatomisch even veel neushoorn als een opgezet exemplaar. En ja, ooit is er een opgezette neushoorn aan Anton voorafgegaan. Die staat vandaag terug in het Natuurhistorisch Museum van Rijsel die ons indertijd het dode dier bezorgde om op te zetten.

De rest, zoals ze zeggen, is history.

(Verschenen in Goedele magazine, mei 2010. Volledig artikel hier.)

Written by sabineclappaert

April 28, 2010 at 6:55 pm

I’ll try anything one time.

leave a comment »

Volgens trendwatchers, psychologen en mijn grootmoeder lijdt mijn generatie aan “keuzestress”. We hebben te veel keuzemogelijkheden. Vandaar dat we ons niet altijd zo goed voelen in ons vel. We moeten dagelijks kiezen tussen 67 types verzorgende, ontwarrende shampoo, wel 900 varianten zijdezachte douchegel,  rekken vol gezond brood: bruin, volgraan, met pompoenzaadjes, zonder suiker, met rozijnen, zonder noten en 37 soorten yoghurt met allerhande onuitspreekbare beestjes die ons gezond moeten houden.  En dat zijn enkel de dagdagelijkse keuzes met hun beperkte impact. Dan zijn er ook nog de grote vragen des levens. Wat wil je later worden? Wil je trouwen of eerst carrière maken? Eerst de wereld zien of direct aan kindjes beginnen? Vroeg kindjes of laat kindjes? En als kindjes krijgen niet meteen lukt, dan misschien IVF of toch eerder adoptie? En…en…waar wil je eigenlijk naartoe met je leven? You get the picture. Ik begin al te hyperventileren bij het neerpennen van de zinnen alleen.

Maar als vrijgevochten vrouwen van in de dertig hebben we meestal leren omgaan met de stress die al deze keuzes met zich meebrengen en leven we er lustig op los onder het motto dat onze generatie typeert: “I’ll try anything one time”. Een pijnpuntje blijft echter als ontstoken doorn woekeren onder onze huid : wat nu met al die mannen?

Een generatie twijfelaars.
U leest het goed. Partner keuzestress. Onlangs nog kwam het grappenderwijs ter sprake onder vriendinnen: Sawyer of Jack? Of misschien een combinatie van Sawyer en Jack? Of toch liever iemand als Mr Darcy, de grote liefde van Bridget Jones? Gaan we voor de gevoelige man met een sterk vrouwelijke kant, of toch liever het stoere alfamannetje met zijn donker, onvoorspelbaar kantje? Kiezen we voor een rustige jongen op eigen bodem gekweekt of gaan we voor een exotisch internationaal type met een zwervershart?

En dan doen we precies datgene waarvoor onze generatie bekend staat: we twijfelen. Zitten we gezellig voor TV bij Mijnheer Rustig dan willen we de roestrijbaan van Mijnheer Gevaarlijk. Zijn we bij Mijnheer Gevaarlijk dan verlangen we naar de filosofische gesprekken van Mijnheer Intellectueel. Maar, klinkt een fluisterende stemmetje vanuit ons donkerste hoekje: als we nu eens al die mannen zouden kunnen combineren, dan zouden pas echt gelukkig zijn. Dan zouden we zeker niet meer twijfelen. De ideale man: daaraan zouden we ons direct en zonder tegenstribbeling binden voor het leven.

Dan denk ik even aan mijn grootmoeders generatie. Keuze stress nul. Eten wat de pot schaft. Wintergroenten in de winter, zomervruchten in de zomer. Stil zitten en naar de nonnekes luisteren.  Met de fiets naar school – regen of geen regen. Het huis uit tegen je twintigste, want thuisblijvers, daar is er geen geld voor. Het motto op het spandoek van deze generatie was ongetwijfeld “kak of geen kak, de pot op”. Wat was het leven toch eenvoudig toen, zucht de vermoeide keuze-stresskip in me…hard, maar eenvoudig. Maar ook daaraan beginnen we al snel weer te twijfelen. Want als er een ding is waarvan mijn generatie overtuigd is, is het dit: het gras is altijd groener, zachter en malser – oh zoveel malser – aan de andere kant.

De wet van afnemende meeropbrengst.
In zijn boek “De paradox van keuzes” duwt de psycholoog Barry Schwartz even gemikt raak op ons pijnpunt door de wet van “de afnemende meeropbrengst” aan te halen.  Die bepaalt dat elke nieuwe keuzemogelijkheid steeds minder toegevoegde waarde brengt, tot men het punt bereikt waar de waarde zelfs begint af te nemen als gevolg van de psychologische kosten verbonden aan het keuzeproces: tijd, innerlijke onrust, hoge verwachtingen en mogelijk zelfverwijt indien de gemaakte keuze niet blijkt te voldoen aan onze vooropgestelde eisen. Want wat blijkt nu net: keuzes hebben is een voorrecht, maar een voorrecht dat ook een plicht met zich meebrengt: de plicht om te kiezen. En dat moeten kiezen dat is natuurlijk al heel wat minder leuk, want dat brengt druk met zich mee.

Terwijl we toch met allerhande psychologietermen toveren, laat me toe om het hier gewoon op tafel te gooien: een quarterlife crisis, zo noemt men het fenomeen van de dertigers van vandaag. We want it all! houden we pruillippend koppig vol. Een job en vrijheid. Kinderen en een carrière. Een man, kinderen, een job en veel vrije tijd voor vriendinnen. Een carrière en rust. Sawyer, Jack en Mr Darcy – met een snuifje Nick Cave. Want waarom zou ik moeten kiezen? Ik – Nigella Lawson, Uma Thurman en Lucy Lu – all rolled into one, verdomme.

Written by sabineclappaert

January 10, 2010 at 1:45 pm

Who is that woman? Henrietta Allais

leave a comment »

(De Morgen Wax, 21 November 2009)

Trots, uitdagend en volledig naakt staart ze ons aan – een tijdloze amazone. “Big Nude III: Henrietta” heet de wereldbefaamde foto, afkomstig uit de lens van grootmeester Helmut Newton. Nog nooit werd een naaktfoto zo duur verkocht. 482,500USD bracht Big Nude III recent nog op. De vrouw die zich in 1980 voor dit beeld uitkleedde verdiende toen echter slechts 75 USD voor de opdracht. Miljoenen kennen ondertussen elke gracieuze lijn van haar curven. Maar weinigen kennen ook haar naam.

Henrietta Allais, zo noemt de vrouw in het iconisch beeld. Geboren in Jacksonville, Florida in 1954, dankt Allais haar mysterieus smeulende looks aan haar exotische afkomst: deels Cherokee, deels Frans.  Allais groeit als ware ‘Southern Belle’ op in hartje Georgia. Op haar achttiende verhuist ze naar Los Angeles, waar ze een opleiding assistente orthodontie volgt. Maar al snel lonken de lichtjes van Hollywood ook naar Allais en waagt ze haar kans als model.  Haar eindloos gracieuze curven blijven niet lang ongemerkt en in maart 1980 word de jonge Allais door Playboy benoemd tot ‘Playmate of the Month’.

Kort na haar benoeming vertrekt Allais naar Parijs, waar ze Newton ontmoet en poseerde voor twee van zijn meest gekende werken, de reeksen “Sie Kommen” en “Big Nudes”. Voor de reeks “Big Nudes” laat Newton zich inspireren door persfoto’s van de Duitse politie waarop de inhechtenisneming van de Bader-Meinhof terroristen te zien is. De foto’s zijn levensgroot en tonen de leden van de bende tegen een strakke witte achtergrond. Zoals vaker, knipte Newton ook deze beelden uit het dagblad om er later naar terug te grijpen als inspiratiebron. Geïnspireerd door de  strakheid en visuele eenvoud van de beelden, bedenkt hij de reeks “Big Nudes”: foto’s waarop hij modellen tegen een eenvoudige witte achtergrond plaatst, zonder veel maquillage of tierlantijntjes, enkel hoge hakken en een blik recht in de lens. Newton geeft de reeks dan ook, niet verbasend, de werktitel “The Terrorists” voor hij die veranderd naar “Big Nudes”. Het meest bekende werk uit de reeks, “Big Nude III”, wordt voor het eerst gepubliceerd in het franse tijdschrift Vogue in oktober 1980. De volledige reeks foto’s wordt voor het eerst tentoongesteld in Parijs in 1981.

Henrietta Allais, beter gekend als “Big Nude III” poseerde meer dan elk ander model voor Helmut Newton. Haar beeld prijkt ook naakt en uitdagend op de voorpagina van Sumo, Newtons meest gekende boek dat wordt uitgegeven door de uitgever Taschen. Jaren lang werden levensgrote reclamepanelen met Big Nude III doorheen ’s werelds grootste steden gebruikt om Sumo te promoten. Toch wordt Allais nooit rijk uit haar samenwerking met Newton, want al wordt het beeld wereldwijd gebruikt ter promotie van het legendarische boek, houdt het modellencontract van Allais geen rekening met reclame- en promotierechten.

Vandaag woont de 55-jarige Allais in Ojai, California. De alleenstaande moeder van drie verdient tegenwoordig de kost als massagetherapeut. In haar vrije tijd verdiept ze zich karate en yoga. De roem en rijkdom die haar werden beloofd bleken een mirage, en vandaag zou Allais minstens zes jaar moeten werken om die ene print te kunnen betalen. En toch is ze niet verbitterd. Op foto’s die recent van Allais werden genomen zien we een sterke, aantrekkelijke vrouw die veel jonger oogt dan haar 55 jaar.

Helmut Newton zei ooit: “Ik hou van sterke vrouwen. Ik hou van vrouwen die overdonderen.” Net als dertig jaar geleden overdondert Allais ons vandaag nog steeds. Als tijdloze Amazone straalt ze steeds een vrouwelijke oerkracht uit, al is het nu op haar eigen zachtere, warmere manier.

Written by sabineclappaert

November 22, 2009 at 9:06 am

Perfect onvolmaakt

leave a comment »

(De Morgen Wax, 25 April 2009)

Ik zal het zeggen zoals het is: ik heb een puist op mijn bovenlip. Zo ’n verheven rode knobbel met een fijn blond haartje erin. En laat ons eerlijk zijn: een Madam van in de dertig met een puist, het is niet echt een zicht. Vandaar dat ik me de komende dagen enkel op gekend grondgebied begeef. Bij m’n bakker bijvoorbeeld, die om 10u ’s morgens al veel te lang wakker is om zich nog aan mijn puist te storen. Of bij Karientje van de krantenwinkel, die zelf ook niet moeders mooiste is. En in mijn stamcafe: diep, donker en vol half zat mannenvolk, daar zal je me vinden. Enkel deze vertrouwde, perfect onvolmaakte mensen mogen me zien, puist en al.

Maar Brussel, Antwerpen en – God forbid – mecca’s van stijl als London, New York of Tokyo ga ik de komende dagen ten alle kosten vermijden. Annuleer die belangrijke vergaderingen! Verplaats de geplande soirees in chique restaurants! Want hier verwacht men me volkomen volmaakt. Zonder rimpeltjes, zonder schilfertjes of stoppels en zeker zonder een grote rode puist op mijn bovenlip.

Goed, ik geef het toe: ik ben vorige week bij een dermatologe op consultatie geweest. Kwestie van het te redden wat te redden valt. We spraken over laserbehandelingen, Botox en fillers en – op termijn – een MacLift.  Als het aan hem lag begonnen de verbouwingswerken morgen. Wat me opviel? Ten spijte van al het gebabbel over het wonder des moderne spuittechnologieen, zat voor me een man van eind de veertig, met voorhoofdrimpels,  kraaipootjes en beweegbare fronslijntjes . En zeer duidelijk sans Botox perfectie. Hoe komt het toch dat plastische chirurgen zelf nooit opgespoten, strak getrokken of bijgevuld zijn? (En laat me het hier even niet hebben over de bovenlip van Veronique DeCock. Die kan binnenkort niet meer door haar neus ademen.)

De vrouw die het niet toegeeft liegt: het is moeilijk in je eigen schoonheid te blijven geloven. Hoofd trots gehoffen, blik recht vooruit zeggen we allemaal: ik ben wie ik ben. Ik hou van mezelf zoals ik ben en basta met de rest!  En toch liegen we.  Want de bladen liegen ons voor: iedereen is jong, en als ze niet jong zijn, worden ze mooi oud. Rond het blik van elke Hollywood ster zoeken we de rimpels, stellen we ons vragen bij de volmaakt glansende lippen en strakke, opgespannen jeukbenen. Zijn wij dan de enige die zo genadeloos zijn verouderd? Het blik in haar ogen zegt “veertig voorbij” en toch heeft ze de borsten van een zestienjarige, de lippen van een pornoster en fronst ze nimmer in felle zon. En dan plots valt het overal op: de Botox generatie. De generatie vrouwen met het uitdrukkeloos blik. De vrouwen die nooit fronzen. De vrouwen met de heupen van een jongen en de lippen die door 100 bijen zijn gestoken.

Jennifer Aniston, Angelina Jolie, Courtney Cox, Kate Moss, Claudia Schiffer – stuk voor stuk vrouwen waarmee we zijn opgegroeid. Vrouwen van wie we de haarstijl klakkeloos hebben gecopieerd, van wie we de wilde, roekeloze tattoes als gedichten voorlazen en van wie we de wespentaille hap na hap hebben vervloekt. Geen dag zijn ze verouderd. Geen puist, geen rimpel, geen stoppeltje of ongelukkige bult te bespeuren.

“Het voelt een beetje raar in het begin,” zei de dermatologe voorzichtig, “alsof je een gewicht tussen je wenkbrouwen meedraag.” Diep in gedachte knikte ik. “Maar na tien dagen gaat het al veel beter,” voegde hij toe. “Als je wilt heb ik nu nog 20 minuutjes tijd” sluit hij vastberaden af. Mijn mond droogt op. Mijn hart bonkt oordovend in mijn keel.

“Ik wil er toch nog even over nadenken,” zeg ik, en hoor de stem van mijn schoonzus genadeloos minachtend in mijn hoofd weerklinken: “Why don’t you have some kids. The wrinkles will be the least of your worries.”

Beschaamd haast ik me weg uit zijn spreekkamer. “Om erover na te denken,” zo gezegd. Terug in de auto kijk in  mijn achteruitkijkspiegel. Ik frons en voor ik het weet breekt een stomme, kinderlijke grijns over m’n gezicht. Ik kan ten minste fronsen, stel je voor!

Written by sabineclappaert

April 25, 2009 at 10:46 am

Fiesta van de liefde.

leave a comment »


Ik zal hier spijtig genoeg niet kunnen zijn op 23 april. Dringende professionele verplichtingen, u begrijpt het wel, noodzaken me die week in Barcelona door te brengen. Niet dat ik een excuus nodig heb om naar Barelona af te zakken. Drie druppels regen is al genoeg om gehaast mijn spullen te pakken. Maar op 23 april heb ik nagenoeg 500,000 redenen om er naartoe te trekken. Want die dag viert men er “La Diada de Sant Jordi”, ook wel eens de Spaanse versie van Valentijnsdag genoemd.

Vernoemt naar “Sant Jordi”, patroon heilige van Catalunia die, zo gaat de romantische legende, een draak heeft verslaan die op het punt stond zijn tanden in een beeldschone prinses te slaan. Met zijn zwaard stak de moedige Sant Jordi de draak neer en uit diens bloed sprong er een struik met de bloedrode rozen. De mooiste ervan schenkt de heilige aan zijn dankbare prinses.

“The day of Lovers”, zo noemt men 23 april in Barcelona. De meest romantische dag in Europas meest romantische stad. De dag waarop mannen hun geliefde(n) een bloedrode roos schenken en vrouwen bedanken met het geven van een gepast boek. Vijfenveertig types rozen zijn er, elk symbool voor een van de 45 verschillende types liefde, van onmogelijke liefde en onvervulde liefde tot moederlijke liefde. En de boeken? 24 uur lang zullen ze verhalen van Don Quixote voorlezen. Honderden auteurs zullen tussen de massa hun boeken komen signeren. En zo zal het er aan toe gaan de hele dag door. Vier miljoen rozen zullen onze Latin Lovers schenken en een half miljoen boeken zullen de Spaanse dames hun Amores geven.  

We hadden het kunnen raden, niet, dat het de Spanjaarden zouden zijn die ons de ultiem erotiserende combinatie van een stad ondergedompeld in openbare liefdesverklaringen en literaire hoogstandjes zouden brengen?  Want liefde en taal, ze zijn zo verstrengeld als twee jonge verliefden. Zo verstrengeld zelfs, dat moderne psychologen de cerebrale cortex identificeren als beiden de linguïstische en erotische kern van de hersenen.

Dus laat maar staan ons beschaafde, ingetogen versie van Valentijnsdag, zeg ik. Met zijn vrieskoude temperaturen, opgefokte bouquets dure rode rozen gehaast op weg naar huis gekocht of de ridicule menu’s in overvolle restaurants. Geef mij maar Barcelona, met teenslippers kletsend door natte straten en een dag vol dramatisch gulle liefdesverklaringen. Geef mij de luide Spanjaarden die voor al wat vrouw is op hun knieën zullen zakken en lispelend hun eeuwigdurende liefde zullen verklaren. Geef mij een Ramblas met duizend stalletjes, luide muziek, t-shirtjes gevuld met peulende Spaanse borsten en rokjes met rollende Spaanse billen die zich voor niets schamen.

Maar laat 23 april ook niet al te snel komen. Geef me nog enkele dol drukke dagen en stille nachten om na te denken over de boeken die ik als kostbare deeltjes van mezelf zou wegschenken. Laat me nog even mijmeren over wie welk boek zou toekomen. Laat me twijfelen tussen grootste klassiekers en ongekende juweeltjes. Laat me twijfelen tussen de complexiteit van Kundera’s “Life is Elsewhere” en het hartverscheurende eenvoud van “Le Petit Prince” van Saint-Exupéry. Laat me nadenken over wie mijn diepste, kronkelende ik begrijpt en “Still Life with Woodpecker” van Tom Robbins toekomt. Laat me citeren uit “Shantaram”, laat me denken wie zou begrijpen waarom ik ze “My Traitor’s Heart” schenk en wie “Fire” van Anais Nin zou aankunnen.

Laat dus maar staan de Barolo “Vigna Colonello” uit 2001 en het duur driesterren etentje. Vergeet het setje Aubade lingerie en de haastig gekochte rode rozen. Geef mij maar een goedkoop vliegticket, een nog goedkoper hotel en een vochtige, rusteloze nacht in Barcelona. Geef me een gesprek met een wildvreemde Spanjaard, met z’n tweetjes hurkend op de trottoir voor een Salsabar om 1 uur ‘s nachts. Geef me de omhelzing van een dansende Spaanse Mamma, geef me Barcelona, dansend in een regenbui, verkleumde winterse voeten moedig in mijn teenslippers. Geef me mijn tien meest geliefde boeken, geef me tien wildvreemden, geef mij maar een dag zo intens dat mijn keel ervan toeknijpt en de tranen me in de ogen springen.


Written by sabineclappaert

April 16, 2009 at 12:57 pm

Orgastische Bevallingen – crescendo’s in de verloskamer.

leave a comment »

Er is een boutade die al volgt luidt: ‘De enige gegarandeerde waarheden in een krant zijn de datum en de prijs’. De voorbije week las ik een aantal artikels die me bijna deden hopen dat het nog waar is ook.Orgastische bevallingen die plots een ‘must’ blijken te zijn. Een glas wijn per dag dat de kans op borstkanker met tien provent doet stijgen. Om nog maar te zwijgen van een nieuwe studie rond de loonkloof tussen mannen en vrouwen, die aantoont dat vrouwen elke dag vanaf 15h05 onbezoldigd zouden werken. Nog een week met dergelijke krantenkoppen en ik krijg dit jaar gegarandeerd een vervroegde winterdepressie. (Om van depressies en dergelijke aandoeningen nog maar te zwijgen.)Nu, over dat ene glas wijn per dag valt bij mij niet te discussiëren, Oxfordstudie of geen Oxfordstudie. En als kleine zelfstandige zijn onbezoldigde uren, avond- en weekendwerk als een ouwe trouwe labrador, immer aanwezig. Maar orgastische bevallingen? My god, daar ga ik helemaal van hyperventileren. ‘Mother Earth’ staat me niet echt op het lijf geschreven en met bevallen heb ik ook al geen ervaring. Misschien ligt het daaraan, dat ik toch een beetje ongemakkelijk word bij het lezen van al die artikels. De titels logen er niet om: ‘Vrouwen moeten orgasme beleven tijdens bevalling’. Met deze zogenaamde ‘Orgasmic Birth’ willen de experts ons blijkbaar leren om geen pijn te lijden tijdens de bevalling maar er seksueel genot uit te halen. En waar ik ook las werden de artikels regel na regel gedetailleerder in de beschrijving van hoe dat dan wel werkt. Over oerinstincten en onverwachte gevoelens van seksuele opwinding, crescendo’s en ritmisch orgasmisch gehijg, over het hoofdje van de baby tegen de befaamde G-spot en het rekken van vaginawanden, tot ik met krullende tenen en lichte angstaanvallen besloot het ganse Mother Earth-avontuur toch maar nog een jaartje uit te stellen. Leest men de commentaren op de artikels, dan wordt het advies nog surreëeler. Sommige ‘ervaringsdeskundigen’ raden zelfs aan om met behulp van een vibrator tot een hoogtepunt te komen tijdens de weeën. Herhaaldelijk. (Waarop een mannelijke lezer uit Engeland keurig antwoordde dat hij zichzelf ook niet bevredigde tijdens de bevalling van zijn vrouw, en dat hij dus liefst zou hebben dat zijn vrouw dat ook niet doet.)
En dan hebben we het nog niet eens gehad over de rol van de vroedvrouw in dit kosmisch gealiëneerd geboorteproces. Moet zij dan telkens voorzichtig kloppen voor ze de kamer van de patiënt binnen gaat, want wie weet zijn mevrouw (of mijnheer?) net in het midden van een ‘crescendo’? En haar opleiding, moet die dan ook een module ‘masturbatietechnieken bij de moderne bevalling” aanbieden? En met welke woorden zal zij de patient dan aanmoedigen in de verloskamer? Kom mevrouwtje, kom?Dat klinkt me net iets te informeel en onder de omstandigheden ook niet echt resultaatgericht.Goed, goed, ik geef toe: misschien heb ik enkele irreële angsten die ik verberg achter een flauwe grap of twee en waar ik dringend eens werk van zal moeten maken.  En ik ben ook altijd de eerste om op mijn zeepkist te springen en het recht op individualiteit, vrijheid en eigen keuze van elke vrouw te verdedigen. Juist daarom ‘moeten’ we orgastisch helemaal niets – en vooral niet op Youtube. En net daar maakten de media deze week die boutade weer goed. De documentaire op YouTube en de aanbeveling van de expert in kwestie gaan niet over het ‘moeten’ beleven van orgasmes tijdens de bevalling, maar eerder over de deugden van ‘ecstatic birth’, waarbij een vrouw met plezier en genot in alle rust thuis bevalt – zonder drugs of gas en wie weet, misschien wel een of ander type orgasme beleefd.En ik? Ik heb het bijzonder druk het komende jaar. En ik heb manlief alvast verzekerd dat ik noch in bed, noch in de verloskamer, bereid ben mijn ‘crescendo’s’ te veinzen.

(gepubliceerd in De Morgen Wax, maart 2009)

Written by sabineclappaert

March 30, 2009 at 11:27 am